رشته کوه عینالی در شمال شرقی تبریز واقع شده که نعمت بزرگی برای کوهنوردان تبریزی میباشد و اکثر کوهنوردان این خطه الفبای کوهنوردی را در کوههای این رشته کوه, یاد گرفته اند و بعلت دسترسی سریع و آسان به آن همواره در طول هفته و مخصوصا روزهای تعطیل جمعیت زیادی به کوههای آن صعود میکنند و محل مناسبی برای تمرین و آموزش کوهپیمائی میباشد. این رشته کوه فاقد پوشش گیاهی میباشد و طی دهه اخیر در سمت غرب آن و جلوی مسجد و پناهگاه عون ابن علی منطقه وسیعی از آن درختکاری شده است.و رودخانه تلخ رود (آجی چای) از وسط این رشته کوه گذشته و به دریاچه ارومیه میریزد.مهمترین قله های این رشته کوه به ترتیب ارتفاع عبارتند از:

1-قله دند به ارتفاع 2378 متر

2-قله بهلول به ارتفاع 1985 متر

3-قله پکه چین (نهند) به ارتفاع 1945 متر

4-قله هیلله به ارتفاع 1850 متر

5- قله عینالی به ارتفاع 1800 متر.


صعود به قله دند از 3 مسیر امکان پذیر میباشد که عبارتند از:

الف-تبریز اتوبان پاسداران - قله عینالی- کهلیق بولاقی (چشمه آب)-رودخانه تلخ رود(آجی چای) -

دره پلنگ(پلنگ دره سی)-قله دند

ب- ابتدای جاده تبریز-اهر, روستای ونیار -تصفیه خانه سد نهند - بعد از پل رود آجی چای - سویودوخ (چشمه ) -قله دند

ج- ابتدای جاده تبریز-اهر روستای ونیار-روستای پکه چین - منطقه جنگلی امام آغاجی -قله دند

گزارش برنامه:

ساعت 6 صبح روز جمعه90/10/9 به اتفاق دوست خوبم قاسم که بیشتر اورا قسم می خوانیم,از تبریز حرکت کردیم و از 5 کیلومتری جاده تبریز-تهران به سمت جاده تبریز-اهر تغییر مسیر دادیم و در ابتدای این جاده به سمت روستای ونیار حرکت کردیم که بعد از طی مسافتی حدود 3 کیلومتر و با عبور از کنار چندین باشگاه سوار کاری و بعد از تصفیه خانه به اولین پل که بر روی رودخانه آجی چای بنا شده رسیدیم ,در محل پارکینگ ماشین رو پارک کردیم و بعد از تعویض لباسها و کمی نرمش ساعت 6:35 دقیقه صعود رو آغاز کردیم  و در مرحله اول بعد از نیم ساعت کوهپیمائی با شیب تند به منطقه سویودوخ که چشمه بسیار گوارایی داشت رسیدیم و ترجیح دادیم آب قمقه هایمان را از آن پر کنیم و بعد از کمی استراحت به راهمون ادامه دادیم و حدود 40 دقیقه دشت نسبتا همواری را پشت سر گذاشتیم تا به پای کوه دند برسیم و در آنجا بعد از 10 دقیقه استراحت و صرف مختصری صبحانه راه افتادیم و بعد از نیم ساعت صعود از شیب تند به پناهگاه رسیدیم که در چند صد متری قله قرار داشت و با عبور از آن به قله رسیدیم که مملو از کوهنوردان مشتاقی بود که مشغول عکاسی از زیبائی های آن بودند و در آنجا طبق معمول به اطاقک مخصوصی که دوست عزیزم رسول درست کرده رفته و دمی را با آن گذراندیم.

از نقاط جالب توجه این منطقه این است که از پناهگاه و قله دند بیشتر کوههای مرتفع آذربایجان قابل مشاهده است که مهمترین آنها رویت 9 قله از سری 17 قله بالای 3000 متر رشته کوه سهند و نیز رویت قله های سبلان مشکین شهر-بزقوش سراب-تک آلتی سعدآباد-میشو-نهند-بهلول-قله هیله له hilaleو 2-3 تا از سری کوههای منطقه قره داغ . و به جرات میشه گفت که در ایران,تنها پناهگاهی است که امکان رویت بیشترین کوه های مرتفع از آن وجود دارد.

                                                قله دند

                                            پناهگاه دند

          تصویر تعداد 9 عدد از سری17 کوه بالای 3000 متر رشته کوه سهند

                             قله دند,  پاتوق زمستانی کوهنوردان تبریزی